چالش نسبیت فرهنگی
18 بازدید
محل نشر: معرفت » بهمن و اسفند 1378 - شماره 32 » (8 صفحه - از 75 تا 82)
نقش: مترجم
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
مقدمه: امروزه در همه جای عالم صحبت از تضاد فرهنگ ها، تعامل فرهنگ ها، و گفتوگوی فرهنگ ها، امکان جهانی شدن فرهنگ، و نسبیت فرهنگ است. در برخی از کشورها، مانند کشور خودمان ایران، بحث از تهاجم فرهنگی و تأثیر سوء فرهنگ های بیگانه مناقشات فراوانی برانگیخته، به گونه ای که گردهمایی ها و مجامع گوناگون برای بررسی این موضوعات برگزار شده و حتی سال 2001 م نیز به عنوان «سال گفت وگوی تمدن ها» پیشنهاد گردیده است. اکنون یکی از مباحث ریشه ای در این حوزه، آن است که قضاوت های ارزشی درباره فرهنگ ها بر چه اساسی انجام می گیرد و آیا اصول ثابت و غیر متغیری وجود دارد که براساس آن فرهنگ ها مورد قضاوت قرار گیرند؟ به عبارت دیگر، آیا نسبیت فرهنگی مورد پذیرش و مقبول است یااصول فرهنگی لا یتغیّری وجود دارد که تمام فرهنگ ها بر مبنای آن هاشکل می گیرد؟ در مورد فرهنگ اسلامی نیز آیا اصول ثابت و پایداری وجود دارد؟ اگر پاسخ مثبت است، چگونه می توان آن را با مسأله «نسبیت فرهنگی» قابل جمع دانست؟ این مسائل و موضوعاتی از این دست مناقشات فراوانی در عرصه تفکر و اندیشه پدید آورده است که باید به دنبال راه حل آن هابود. به نظر می رسد مهم ترین نکته ای که می تواند کلید حل بسیاری از این مناقشات به شمار آید پرداختن به ماهیت و مفهومِ خود «فرهنگ» است؛ به این بیان که فرهنگ مفهومی انتزاعی است که از مجموعه امور اجتماعی فراوانی از جمله جهان بینی ها، نظام های ارزشی، آداب و رسوم، هنر و عناصر متعدد دیگری انتزاع می شود. بدون شک، بسیاری از این عناصر، نسبی، اعتباری و قراردادی است و نه تنها مانعی برای تغییر آن ها وجود ندارد، بلکه ممکن است گاهی تغییر آن ها ضرورت نیز پیدا کند. در مقاله ای که تقدیم می گردد، نویسنده در تلاش است با اشاره به ارزش های مشترک، به ابطال دلیل نسبی گرایان بپردازد و استنتاج مورد نظر طرف داران نسبیت فرهنگی را از مقدمات برهان، مغالطه آمیز می داند، هم چنین پیامدها و لوازمی را برای نسبیت فرهنگی بر می شمارد که خود طرف داران نسبیت فرهنگی دچار تردیدهایی است، اما به هر روی، ارائه آن برای خوانندگان خالی از لطف نخواهد بود.
آدرس اینترنتی